Bal Peteklerinin Kusursuz Yapısı

30.11.2016 20:13

Tabiatın mükemmel mimarları arıların işçiliğini yakından inceleyelim...

Arılar tabiatın muhteşem mimarlarıdır. Biz insanlar, seneler boyunca bal peteklerinin açısal mükemmelliğe hayret ile bakmış ve bunu açıklamak için uğraşmışızdır.

Yapılan gözlemlerin sonucunda bal peteklerinin ilk aşamada dairesel yapıda oldukları fark edilmiştir. Peteğin ilk hücresel yapısının oluşturulmasının ardından bal arılarının petek duvarlarını ısıttıkları keşfedilmiştir. Bal arıları bu işlem için kullandıkları ısıyı kendi vücutlarından sağlıyorlar. Peteği ısıttıkları zaman mum akışkan bir hal alıyor ve sonrasında petek en kararlı form olan altıgene dönüşüyor.

Bilim insanları ve matematikçiler yapmış oldukları araştırmalar sonucunda en verimli depolama biçiminin altıgene uygun olduğunu ispatlamışlardır. Maksimum kullanım şeklini esas alan bu konumlanmaya çıtanın kenarlarından başlayan arılar, ortada kusursuz şekil verilen altıgenlerle peteklerini tamamlarlar. Bu olağanüstü matematiksel düzen diğer geometrik biçimler ile mümkün olmamaktadır. Beşgen, sekizgen ve daire gibi şekillerde mutlaka boşluk kalacaktır. Üçgende ve karede ise, aynı hacmi doldurmak adına gereken duvar çevresi daha çok olacağından en az malzemeyle bir alanı en iyi biçimde bölmek için altıgen en ideal olan şekil türüdür.

Michigan Üniversitesi’nde görevli Thomas Hales 1999 senesinde tartışmalara son noktayı koydu ve bir bölgeyi küçük eşit alanlara ayırmak istediğimizde, en ideal biçimin düzgün altıgen olduğunu kanıtladı. Her ne kadar altıgen biçimin, ideal bir şekil olduğu uzun senelerdir belirtilse de, bunun sağlam bir matematik ispatı yapılmamıştı.

Şayet arıların petek inşa metotları ilk yaratıldıkları dönemden bu güne evrimleşerek ilerleseydi, fosil kayıtlarında, altıgen haricinde diğer geometrik şekillere de rastlanması gerekirdi. Halbuki başka bir biçimdeki bal peteğinin kullanıldığına dair bir ipucuna rastlanmamıştır. Bizzat Charles Darwin, bal peteğini, balmumunu ve işçiliği mükemmel şekilde ekonomize eden bir mühendislik harikası olarak tanımlamıştır.

 

CoolPetZ TV'de Öne Çıkanlar